Mikołajki na świecie - od świętego Mikołaja po Krampusa
W Polsce 6 grudnia kojarzy się z drobnymi upominkami, czekoladowymi Mikołajami i prezentami pozostawionymi w butach lub pod poduszką. W innych częściach Europy ten dzień wygląda jednak zupełnie inaczej. W Holandii dzieci wypatrują Sinterklaasa, w Austrii na ulicach pojawia się tajemniczy Krampus, a w Niemczech dzieci przygotowują buty na przybycie świętego Mikołaja. Skąd wzięły się te tradycje i jak wyglądają Mikołajki w różnych krajach?

Kim był święty Mikołaj?
Historia świętego Mikołaja sięga późnej starożytności. Według tradycji był biskupem Miry, miasta położonego na terenie dzisiejszej Turcji.
Żył na przełomie III i IV wieku i zasłynął z dobroczynności oraz pomocy potrzebującym.
Z jego postacią wiąże się wiele legend. Jedna z najbardziej znanych opowiada o pomocy trzem ubogim dziewczętom, którym Mikołaj miał przekazać posag, aby mogły wyjść za mąż.
Z czasem opowieści o jego hojności zaczęły łączyć się z obdarowywaniem dzieci. Tak rozwijała się tradycja, którą dziś znamy jako Mikołajki.
Mikołajki w Polsce - drobne upominki i słodkie niespodzianki
W Polsce 6 grudnia dzieci znajdują drobne prezenty w butach, skarpetach lub pod poduszką. W szkołach i przedszkolach organizuje się mikołajkowe zabawy, a w wielu rodzinach pojawia się zwyczaj losowania osób, którym kupuje się niewielkie upominki.
Święty Mikołaj jest przedstawiany jako starszy mężczyzna z białą brodą, ubrany w czerwony strój. Towarzyszy mu worek pełen prezentów.
Nie zawsze jednak tak wyglądał. Dawne przedstawienia świętego nawiązywały przede wszystkim do jego biskupiej godności. Pojawiał się w szatach liturgicznych, z pastorałem i charakterystyczną mitrą.
Sinterklaas w Holandii - Mikołaj przybywa statkiem
W Holandii święty Mikołaj, nazywany Sinterklaasem, jest jedną z najważniejszych postaci grudniowych tradycji.
Według zwyczaju przybywa do kraju statkiem, a jego uroczysty przypływ, czyli Sinterklaasintocht, jest organizowany w wielu miastach.
Dzieci zostawiają wieczorem buty przy kominku lub drzwiach, często wkładając do nich marchewkę dla konia Mikołaja. W zamian mogą znaleźć słodycze, drobne upominki lub tradycyjne ciasteczka.
Najważniejszy moment przypada na wieczór 5 grudnia, nazywany pakjesavond. To wtedy rodziny wręczają sobie prezenty, a dzieci sprawdzają, co zostawił Sinterklaas.
Krampus w Austrii - mroczny towarzysz świętego Mikołaja
W Austrii mikołajkowy czas ma również nieco straszniejszą stronę.
Krampus to postać z alpejskiego folkloru. Przypomina demona lub półczłowieka, półkozła. Ma rogi, futro, charakterystyczną maskę i często dzwonki.
Towarzyszy świętemu Mikołajowi, ale pełni inną funkcję. Podczas gdy Mikołaj nagradza dzieci, Krampus symbolicznie przypomina o konsekwencjach niegrzecznego zachowania.
Wieczorem 5 grudnia w wielu austriackich miejscowościach odbywają się pochody nazywane Krampuslauf. Uczestnicy zakładają ręcznie wykonane maski, futrzane kostiumy i dzwonki.
Przemarsze są głośne i widowiskowe. Niektóre maski wyglądają naprawdę przerażająco.
Pochody Krampusa są szczególnie popularne w regionach alpejskich. Warto jednak pamiętać, że szczegóły zwyczaju różnią się zależnie od miejscowości.
Mikołajki w Niemczech - buty zamiast skarpet
W Niemczech 6 grudnia obchodzony jest Nikolaustag.
Dzieci wieczorem 5 grudnia czyszczą buty i zostawiają je przed drzwiami lub przy wejściu do domu.
Rano znajdują w nich słodycze, orzechy, mandarynki i drobne prezenty.
W niektórych regionach świętemu Mikołajowi towarzyszy Knecht Ruprecht - postać wywodząca się z niemieckiego folkloru, związana z tradycją oceniania zachowania dzieci.
Mikołajki we Włoszech - święty Mikołaj i Befana
We Włoszech zwyczaje związane z obdarowywaniem dzieci są zróżnicowane regionalnie.
W niektórych miejscowościach ważną postacią jest święty Mikołaj, znany jako San Nicola. Szczególnie silna jest jego tradycja w Bari, gdzie znajduje się bazylika z relikwiami świętego.
W wielu włoskich rodzinach większe znaczenie ma jednak Befana, która odwiedza dzieci w nocy z 5 na 6 stycznia.
Według tradycji zostawia słodycze grzecznym dzieciom, a tym niegrzecznym węgiel - dziś najczęściej w postaci słodkiego cukierka.
Czy Mikołajki wszędzie wypadają 6 grudnia?
Nie wszędzie zwyczaje związane ze świętym Mikołajem są obchodzone tego samego dnia.
W Holandii główne wręczanie prezentów odbywa się 5 grudnia, natomiast w Polsce i Niemczech tradycyjnie przypada na 6 grudnia.
W niektórych krajach większą rolę odgrywają inne postacie obdarowujące dzieci, takie jak Befana we Włoszech czy Trzej Królowie w Hiszpanii.
Mikołajki - tradycja, która łączy pokolenia
Choć w różnych krajach święty Mikołaj wygląda inaczej i towarzyszą mu odmienne zwyczaje, idea pozostaje podobna. Grudniowe obdarowywanie ma sprawiać radość, budować atmosferę oczekiwania i przypominać o hojności.
A jeśli w Austrii usłyszycie w grudniu dźwięk dzwonków i zobaczycie rogatą postać na ulicy, lepiej nie zakładajcie, że to kolejny Mikołaj.
Najczęstsze pytania
Kiedy obchodzi się Mikołajki w Holandii?
Najważniejszy wieczór obchodów, pakjesavond, przypada 5 grudnia.
Kim jest Krampus?
To postać z alpejskiego folkloru, która towarzyszy świętemu Mikołajowi podczas grudniowych obchodów.
Dlaczego w Niemczech dzieci wystawiają buty na Mikołajki?
Według tradycji święty Mikołaj zostawia w nich słodycze i drobne upominki w nocy z 5 na 6 grudnia.
Czy święty Mikołaj zawsze nosił czerwony strój?
Nie. W dawnych przedstawieniach był ukazywany jako biskup w szatach liturgicznych. Współczesny wizerunek w czerwonym ubraniu ukształtował się znacznie później.
Czytaj dalej
- Długie weekendy 2027 - jak wydłużyć wolne urlopem
- Black Friday 2026 - kiedy jest i jak kupować rozsądnie
- Pomysły na prezent na Mikołajki - dla dzieci i dorosłych
- Dlaczego Wielkanoc co roku wypada w innym dniu?
- Prezent na Dzień Nauczyciela - co kupić i jak podziękować
- Halloween 2026 - skąd się wziął i jak go spędzić
- Planer przedświąteczny 2026 do druku: pobierz za darmo
- Andrzejki 2026: wróżby, zabawy i pomysły na wieczór
- 12 potraw na Wigilię: skąd ta liczba i co powinno być na stole
- Kiedy ubierać i rozbierać choinkę: tradycja i praktyka
- Planer na 2027 do druku: pobierz za darmo
- Kalendarz adwentowy do druku: pobierz za darmo
- Planer domowy do druku: jadłospis, zakupy i sprzątanie
- Sylwester 2026: pomysły na wieczór i prosty plan
- Niedziele handlowe w grudniu 2026: kiedy sklepy są otwarte
- Czy 1 listopada 2026 sklepy są otwarte?
- Zmiana czasu 2026: 25 października cofamy zegar
- Terminarz ogrodnika 2027: co robić w ogrodzie i kiedy
- Sklepy w Wigilię i święta 2026: kiedy zrobić zakupy
- Zabawy andrzejkowe dla dorosłych i dzieci: 15 pomysłów na wieczór
- Opłatek na Wigilię: skąd ten zwyczaj i jak się nim dzielić
- Puste miejsce przy wigilijnym stole, sianko i pierwsza gwiazdka: skąd te zwyczaje
- Dlaczego karp na Wigilię: skąd tradycja i co z łuską w portfelu
- Wigilijne wierzenia i przesądy: czego nie robić w Wigilię
- Boże Narodzenie 2026: dni wolne i jak wydłużyć wolne urlopem
- Prezenty według znaków zodiaku: pomysły dla każdego znaku