Twój Rok Twój Rok

Twój kalendarz na cały rok - imieniny, święta i odliczanie do ważnych dat

Twój Rok › Blog › Mikołajki na świecie - od świętego Mikołaja po Krampusa

Mikołajki na świecie - od świętego Mikołaja po Krampusa

W Polsce 6 grudnia kojarzy się z drobnymi upominkami, czekoladowymi Mikołajami i prezentami pozostawionymi w butach lub pod poduszką. W innych częściach Europy ten dzień wygląda jednak zupełnie inaczej. W Holandii dzieci wypatrują Sinterklaasa, w Austrii na ulicach pojawia się tajemniczy Krampus, a w Niemczech dzieci przygotowują buty na przybycie świętego Mikołaja. Skąd wzięły się te tradycje i jak wyglądają Mikołajki w różnych krajach?

Redakcja Twój Rok · 09.11.2026 · 4 min czytania

Czerwony bucik z ciasteczkami i świątecznymi ozdobami

Kim był święty Mikołaj?

Historia świętego Mikołaja sięga późnej starożytności. Według tradycji był biskupem Miry, miasta położonego na terenie dzisiejszej Turcji.

Żył na przełomie III i IV wieku i zasłynął z dobroczynności oraz pomocy potrzebującym.

Z jego postacią wiąże się wiele legend. Jedna z najbardziej znanych opowiada o pomocy trzem ubogim dziewczętom, którym Mikołaj miał przekazać posag, aby mogły wyjść za mąż.

Z czasem opowieści o jego hojności zaczęły łączyć się z obdarowywaniem dzieci. Tak rozwijała się tradycja, którą dziś znamy jako Mikołajki.

Mikołajki w Polsce - drobne upominki i słodkie niespodzianki

W Polsce 6 grudnia dzieci znajdują drobne prezenty w butach, skarpetach lub pod poduszką. W szkołach i przedszkolach organizuje się mikołajkowe zabawy, a w wielu rodzinach pojawia się zwyczaj losowania osób, którym kupuje się niewielkie upominki.

Święty Mikołaj jest przedstawiany jako starszy mężczyzna z białą brodą, ubrany w czerwony strój. Towarzyszy mu worek pełen prezentów.

Nie zawsze jednak tak wyglądał. Dawne przedstawienia świętego nawiązywały przede wszystkim do jego biskupiej godności. Pojawiał się w szatach liturgicznych, z pastorałem i charakterystyczną mitrą.

Sinterklaas w Holandii - Mikołaj przybywa statkiem

W Holandii święty Mikołaj, nazywany Sinterklaasem, jest jedną z najważniejszych postaci grudniowych tradycji.

Według zwyczaju przybywa do kraju statkiem, a jego uroczysty przypływ, czyli Sinterklaasintocht, jest organizowany w wielu miastach.

Dzieci zostawiają wieczorem buty przy kominku lub drzwiach, często wkładając do nich marchewkę dla konia Mikołaja. W zamian mogą znaleźć słodycze, drobne upominki lub tradycyjne ciasteczka.

Najważniejszy moment przypada na wieczór 5 grudnia, nazywany pakjesavond. To wtedy rodziny wręczają sobie prezenty, a dzieci sprawdzają, co zostawił Sinterklaas.

Krampus w Austrii - mroczny towarzysz świętego Mikołaja

W Austrii mikołajkowy czas ma również nieco straszniejszą stronę.

Krampus to postać z alpejskiego folkloru. Przypomina demona lub półczłowieka, półkozła. Ma rogi, futro, charakterystyczną maskę i często dzwonki.

Towarzyszy świętemu Mikołajowi, ale pełni inną funkcję. Podczas gdy Mikołaj nagradza dzieci, Krampus symbolicznie przypomina o konsekwencjach niegrzecznego zachowania.

Wieczorem 5 grudnia w wielu austriackich miejscowościach odbywają się pochody nazywane Krampuslauf. Uczestnicy zakładają ręcznie wykonane maski, futrzane kostiumy i dzwonki.

Przemarsze są głośne i widowiskowe. Niektóre maski wyglądają naprawdę przerażająco.

Pochody Krampusa są szczególnie popularne w regionach alpejskich. Warto jednak pamiętać, że szczegóły zwyczaju różnią się zależnie od miejscowości.

Mikołajki w Niemczech - buty zamiast skarpet

W Niemczech 6 grudnia obchodzony jest Nikolaustag.

Dzieci wieczorem 5 grudnia czyszczą buty i zostawiają je przed drzwiami lub przy wejściu do domu.

Rano znajdują w nich słodycze, orzechy, mandarynki i drobne prezenty.

W niektórych regionach świętemu Mikołajowi towarzyszy Knecht Ruprecht - postać wywodząca się z niemieckiego folkloru, związana z tradycją oceniania zachowania dzieci.

Mikołajki we Włoszech - święty Mikołaj i Befana

We Włoszech zwyczaje związane z obdarowywaniem dzieci są zróżnicowane regionalnie.

W niektórych miejscowościach ważną postacią jest święty Mikołaj, znany jako San Nicola. Szczególnie silna jest jego tradycja w Bari, gdzie znajduje się bazylika z relikwiami świętego.

W wielu włoskich rodzinach większe znaczenie ma jednak Befana, która odwiedza dzieci w nocy z 5 na 6 stycznia.

Według tradycji zostawia słodycze grzecznym dzieciom, a tym niegrzecznym węgiel - dziś najczęściej w postaci słodkiego cukierka.

Czy Mikołajki wszędzie wypadają 6 grudnia?

Nie wszędzie zwyczaje związane ze świętym Mikołajem są obchodzone tego samego dnia.

W Holandii główne wręczanie prezentów odbywa się 5 grudnia, natomiast w Polsce i Niemczech tradycyjnie przypada na 6 grudnia.

W niektórych krajach większą rolę odgrywają inne postacie obdarowujące dzieci, takie jak Befana we Włoszech czy Trzej Królowie w Hiszpanii.

Mikołajki - tradycja, która łączy pokolenia

Choć w różnych krajach święty Mikołaj wygląda inaczej i towarzyszą mu odmienne zwyczaje, idea pozostaje podobna. Grudniowe obdarowywanie ma sprawiać radość, budować atmosferę oczekiwania i przypominać o hojności.

A jeśli w Austrii usłyszycie w grudniu dźwięk dzwonków i zobaczycie rogatą postać na ulicy, lepiej nie zakładajcie, że to kolejny Mikołaj.

Najczęstsze pytania

Kiedy obchodzi się Mikołajki w Holandii?

Najważniejszy wieczór obchodów, pakjesavond, przypada 5 grudnia.

Kim jest Krampus?

To postać z alpejskiego folkloru, która towarzyszy świętemu Mikołajowi podczas grudniowych obchodów.

Dlaczego w Niemczech dzieci wystawiają buty na Mikołajki?

Według tradycji święty Mikołaj zostawia w nich słodycze i drobne upominki w nocy z 5 na 6 grudnia.

Czy święty Mikołaj zawsze nosił czerwony strój?

Nie. W dawnych przedstawieniach był ukazywany jako biskup w szatach liturgicznych. Współczesny wizerunek w czerwonym ubraniu ukształtował się znacznie później.

Podoba Ci się ten wpis? Udostępnij
Przypnij na PintereścieFacebook